خودرو یکی از مهمترین سرمایه‌های هر فرد محسوب می‌شود و نگهداری از آن نقش مهمی در افزایش عمر مفید، کاهش هزینه تعمیرات و حفظ ایمنی سرنشینان دارد. بسیاری از مشکلات فنی خودروها به دلیل بی‌توجهی به سرویس‌های دروه‌ای و نکات ساده نگهداری به وجود می‌آیند. با رعایت چند اصل کاربردی و انجام بررسی‌های منظم، می‌توانید از بروز خرابی‌های ناگهانی جلوگیری و عملکرد خودرو را در بهترین حالت حفظ کنید.

در ادامه مقاله، با مهمترین نکات نگهداری از خودرو آشنا می‌شوید؛ که بتوانید خودروی خود را برای سالیان سال ایمن، کم هزینه و سالم نگه‌دارید.

برای حفظ عملکرد بی‌نقص خودرو و جلوگیری از استهلاک زود هنگام، نیاز است که به صورت منظم به خودروی خود رسیدگی کنید.

نگه‌داری اصولی از خودرو نه‌تنها عمر مفید قطعات را افزایش می‌دهد، بلکه باعث یک تجربه رانندگی ایمن و لذت بخش برای شما فراهم می‌آورد؛ اما اگر سرویس‌های دوره‌ای به موقع انجام نشود، ممکن است با خرابی‌های ناگهانی و هزینه‌های سنگین مواجه شوید؛ اتفاقی که هیج مالک خودرویی خواهان آن نیست.

سرویس دوره‌ای خودرو چیست؟

سرویس دوره‌ای خودرو همان چکاپ دوره‌ای خودرو است که سلامت خودرو را نشان می‌دهد و هر چند ماه یکبار این چکاپ باید توسط متخصصان انجام شود؛ تا تمام قطعات و بخش‌های آن بررسی شود و سلامت آن‌ها تضمین شود.

در سرویس دوره‌ای مواردی که مورد بررسی قرار می‌گیرند شامل روغن موتور، فشار لاستیک‌ها، بخش‌های مختلف موتور و ... است.

در ادامه مقاله، زمان مناسب برای تعویض قطعات مصرفی ذکر خواهد شد؛ پس تا انتهای مقاله با ما همراه باشید.

زمان مناسب تعویض قطعات مصرفی

لوازم مصرفی خودرو، شامل قطعاتی است که به صورت دوره‌ای نیاز به تعویض دارند، که تأثیر مستقیمی روی سلامت خودرو دارند و اگر به موقع تعویض نشوند باعث آسیب به قطعات دیگر می‌شود.

استفاده از فیلترهای با کیفیت، روغن موتورهای استاندارد و قطعات مصرفی اصل، باعث افزایش طول عمر مفید موتور و کاهش استهلاک کلی خودرو می‌شود.

انتخاب درست این قطعات، یک تجربه رانندگی نرم و مطمئن برای شما رقم می‌زند.

لوازم موتوری خودرو، موتور قلب تپنده هر خودرویی است. که دارای قطعاتی مانند تسمه‌ها، سنسورها و اجزاء اصلی موتور است که باید کاملاً اصل و هماهنگ با مشخصات فنی خودرو باشد. 

استفاده از لوازم موتوری باکیفیت، باعث بهبود راندمان، کاهش مصرف سوخت و افزایش طول عمر موتور خواهد شد.


روغن موتور


تصویر تعویض روغن موتور خودرو

مهمترین لوازم مصرفی در خودرو، روغن موتور است.

روغن موتور با گردش میان قطعات متحرک خودرو، علاوه بر روان کردن و از بین بردن اصطحکاک، باعث خارج شدن گرمای قطعات از موتور می‌شود.

بازه تعویض روغن موتور برای ماشین‌های مختلف ممکن است متفاوت باشد. اما به این مورد دقت داشته باشید که اگر پس از 6 ماه رانندگی، کارکرد خودرو به بازه مورد نظر برای تعویض نرسید؛ توصیه می‌شود که روغن موتور مورد بررسی قرار گیرد.

زمان تعویض روغن موتور برای انواع خودروها:

خودروهای داخلی قدیمی : بین 5 تا 7 هزار کیلومتر

خودروهای داخلی جدید : بین 5 تا 10 هزار کیلومتر

خودروهای خارجی جدید : 10 هزار کیلومتر یا بیشتر


روغن ترمز


تصویر تعویض روغن ترمز خودرو

با فشار دادن پدال ترمز، این روغن ترمز است که در سیستم هیدرولیک ترمز، فشار را به سمت لنت‌ها می‌فرستد تا توقف یا کاهش سرعت رخ دهد. اگر روغن ترمز دچار مشکلی نشود، تا مدت‌ها به کار خود ادامه می‌دهد.

زمان تعویض روغن ترمز

بازه تعویض روغن ترمز را حدود دو سال تعیین کرده‌اند. البته ناگفته نماند که نوع روغن، نحوه رانندگی و شرایط آب و هوا بر این بازه تأثیر می‌گذارد. پس به صورت تقریبی زمان تعویض روغن ترمز برای ماشین‌های قدیمی‎‌تر بین 40 تا 50 هزار کیلومتر و برای ماشین‌های جدیدتر حدود 60 هزار کیلومتر است.


روغن هیدرولیک


تصویر تعویض روغن هیدرولیک خودرو

اگر فرمان خودروی شما سیستم هیدرولیک دارد، روغن هیدرولیک را هم باید به لیست لوازم مصرفی خودروی خود اضافه کنید.

با چرخاندن فرمان، روغن هیدرولیک است که فشار پمپ را به سمت چرخ‌ها منتقل می‌کند تا با فشار کمی بتوانید جهت چرخ‌های خودرو را تغییر دهید.

بازه زمانی تعویض روغن هیدرولیک به نوع خودرو و تکنولوژی سیستم هیدرولیک بستگی دارد و ممکن است برای برخی از خودرو ها چندین برابر خودروهای دیگر باشد. اما بازه تقریبی تعویض آن یکبار در سال است.


روغن گیربکس


تصویر تعویض روغن گیربکس خودرو

یکی دیگر از لوازم مصرفی خودرو، روغن گیربکس است؛ که به عنوان روان کننده چرخ دنده‌ها در گیربکس خودرو استفاده می‌شود. هم خودروهای دنده دستی و هم خودروهای اتوماتیک نیاز به تعویض روغن گیربکس دارند؛ اما زمان تعویض آن‌ها در خودروهای مختلف، متفاوت است.

بازه زمانی تعویض روغن گیربکس

بازه زمانی تعویض روغن گیربکس برای خودروهای دنده دستی، حدود 70 تا 100 هزار کیلومتر و برای خودروهای اتوماتیک، بیشتر از 100 هزار کیلومتر است.


فیلتر هوا


تصویر تعویض فیلتر هوا خودرو

فیلتر هوا قطعه ساده‌ای است که هوای مورد نیاز سرسیلندر را پیش از ورود، از آلودگی‌ها پاک می‌کند. عمر مفید فیلتر هوا در شرایط عادی می‌تواند تا یک سال هم باشد، اما در شرایط مختلف آب و هوایی، آلودگی هوا و گردوغبار توصیه می‌شود که هر یکبار یا دوباری که روغن موتور را تعویض می‌کنید، فیلتر هوا را نیز تعویض کنید.


فیلتر روغن


تصویر تعویض فیلتر هوا خودرو

روغن موتور بدون فیلتر روغن کارایی خودش را تا حد زیادی از دست می‌دهد.

روغن موتور پس از گردش میان قطعات مختلف موتور نیاز به پاکسازی دارد. هر بار که روغن موتور در مسیرش می‌چرخد، یک دور از فیلتر روغن عبور می‌کند.

عمر مفید فیلتر روغن برای خودروهای قدیمی حدود 5 تا 10 هزار کیلومتر و برای خودروهای جدید بین 10 تا 20 هزار کیلومتر در نظر گرفته شده است.


فیلتر کابین


تصویر تعویض فیلتر کابین خودرو

فیلتر اتاق یا فیلتر کابین، جلوی ورود گردوغبار را به داخل اتاق خودرو می‌گیرد. استفاده بیشتر از عمر مفید فیلتر کابین علاوه بر اختلال در سیستم تهویه و کاهش توان کولر، باعث ورود ذرات گردوغبار به داخل خودرو می‌شود؛ زمان ایده‌آل برای تعویض فیلتر کابین سالی یکبار است، اما اگر در شهری با آلودگی هوا و یا گردوغبار زیاد زندگی می‌کنید، بهتر است قبل از زمان گفته شده، آن را تعویض کنید.


فیلتر بنزین


تصویر تعویض فیلتر بنزین خودرو

فیلتر بنزین که به آن صافی بنزین نیز می‌گویند، قطعه‌ای است که در بخش ورودی بنزین به سمت موتور خودرو قرار می‌گیرد.

وظیفه فیلتر بنزین این است که به آلایندها و رسوبات بنزین اجازه ورود به موتور خودرو را ندهد و تعویض به موقع آن ضامن سلامت سیستم سوخت رسانی خودرو است.

عمر مفید فیلترهای بنزین معمولاً حدود 10 تا 30 هزار کیلومتر مشخص شده است؛ اما همان طور که می‌دانید زمان تعویض قطعات خودرو همیشه تحت تأثیر عوامل خارجی مختلف قرار می‌گیرند.


شمع و وایرشمع


تصویر شمع خودرو

شمع و وایرشمع دوتا از قطعات اصلی موتور خودرو هستند. کار وایرشمع این است که جریان الکتریکی مورد نیاز را به شمع می‌رساند تا شمع باعث احتراق ترکیب سوخت و هوا در سیلندر شود.

خرابی شمع‌ها یا وایرشمع‌ها، راندمان کلی خودرو را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ بازه زمانی تعویض شمع، به کیفیت و نوع شمعی که استفاده می‌کنید بستگی دارد.

عمر مفید شمع‌ها به صورت میانگین چیزی حدود 50 تا 100 هزار کیلومتر است.

وایر شمع، معمولاً نسبت به شمع‌ها عمر طولانی‌تری دارد، اما توصیه می‌شود که همراه با تعویض شمع‌ها، وایرشمع نیز تعویض شود.


تسمه‌تایم


تصویر تعویض تسمه تایم خودرو

تسمه‌تایم یکی از حیاتی‌ترین اجزای موتور خودرو است و حال برای پیشگیری از خرابی بی‌موقع و هزینه‌های اضافی، زمان تعویض دوره‌ای تسمه‌تایم بسته به میزان کارکرد خودرو دارد.

عمر مفید تسمه‌تایم با توجه به کیفیت آن چیزی بین 3 تا 5 سال است. بهترین زمان تعویض آن بدون شک بازه‌ای است که در دفترچه راهنمای خودرو ذکر شده است اما به صورت میانگین زمان تعویض تسمه‌تایم برای خودروهای داخلی حدود 60 هزار کیلومتر و برای خودروهای خارجی به بالای 100 هزار کیلومتر هم می‌رسد.


واشر سرسیلندر


تصویر تعویض واشر سیلندر خودرو

وظیفه واشر سرسیلندر این است که جلوی خروج محتویات سیلندر به بیرون را بگیرد و بالعکس. واشر سرسیلندر در برخی خودروها جزء قطعات مصرفی محسوب نمی‌شود و همچنین بازه زمانی مشخصی برای تعویض آن در نظر گرفته نشده است؛ اما برخی از خودروها، از خانواده پژو در کشور ما، نیاز به تعویض دوره‌ای واشر سرسیلندر دارند. این بازه زمانی معمولاً حدود 80 تا 100 هزار کیلومتر است.


استپرموتور


تصویر تعویض استپرموتور خودرو

وظیفه استپرموتور، ثابت نگه‌داشتن دور موتور در مواقعی که خودرو در حال درجا کارکردن و یا زمانی که فشاری روی پدال گاز وارد نمی‌شود، است.

استپرموتور فرسوده یا خراب نمی‌تواند دور آرام موتور را تنظیم کند، در نتیجه با بالا رفتن و پایین آمدن خودبه‌خودی دور موتور مواجه می‌شویم.

بازه زمانی تعویض استپرموتور به طور میانگین حدود 50 هزار کیلومتر است؛ اما در بسیاری از مواقع بدون مشکل تا مدت‌ها بعد از این زمان گفته شده هم کار می‌کند.

اگر فکر می‌کنید که استپرموتور خودروی شما نیاز به تعویض دارد، پیش از تعویض یکبار آن را تمیز کنید.


سنسور اکسیژن


تصویر سنسور اکسیژن خودرو

کار سنسور اکسیژن، اندازه‌گیری میزان اکسیژن موجود در خروجی موتور به سمت اگزوز است. سنسور اکسیژن به دلیل عمر بالایی که دارد جزء لوازم مصرفی محسوب نمی‌شود؛ علاوه‌براین، در بیشتر خودروها در صورت خراب شدن سنسور اکسیژن، خودرو به شما اخطار می‌دهد. اما برای اطمینان بیشتر بهتر است که سنسور اکسیژن را هر 50 هزار کیلومتر یکبار مورد بررسی قرار دهید.


 باتری


تصویر موتور خودرو

عملکرد ماشین شما کاملاً به سلامت باتری خودرو وابسته است. نگهداری از باتری و بررسی سلامت آن برای رانندگی به خصوص در مسافرت‌های طولانی اهمیت زیادی دارد.

عمر باتری خودرو با توجه به عوامل مختلفی مثل کیفیت ساخت، نوع باتری، وضعیت دینام و سیستم سیم‌کشی خودرو می‌تواند کم و زیاد شود. 

به طور میانگین عمر مفید باتری خودروهای سواری بین 1 تا 3 سال است.


تسمه دینام


تصویر تسمه دینام خودرو

دینام با حرکت ماشین شروع به شارژ باتری و برق‌رسانی مستقیم به بعضی از قطعات خودرو می‌کند. تسمه دینام با چرخش میل لنگ می‌چرخد و دینام را فعال می‌کند.

زمان دقیقی برای تعویض تسمه دینام وجود ندارد و عمر آن بسته به جنس تسمه، شرایط آب و هوای و میزان گرمای موتور تغییر می‌کند. به طور کلی توصیه می‌شود هر 30 هزار کیلومتر، سلامت تسمه دینام را بررسی کنید.

وجود پارگی، ترک و یا خودرگی روی تسمه دینام نشان دهنده این است که عمر تسمه دینام رو به پایان است و باید تعویض شود.


لاستیک


تصویر تعویض لاستیک خودرو

بیشتر رانندگان با نگاه کردن به ظاهر لاستیک، سلامتی آن را بررسی می‌کنند، اما باید به این نکته توجه داشته باشید که حتی اگر لاستیک خودرو هنوز هم آج دارد و در ظاهر سالم است، باید بعد از حدود 90 هزار کیلومتر یا سه سال رانندگی تعویض شوند؛ چون ممکن است که لاستیک در ظاهر سالم باشد اما بافت آن مستعد پارگی و ترکیدن باشد.

پس به طور میانگین می‌توان گفت که لاستیک‌ها را بین 60 تا 100 هزار کیلومتر تعویض کنید. این بازه زمانی گفته شده بسته به کیفیت لاستیک، نحوه رانندگی و آب و هوا متغییر است.


لنت ترمز


تصویر لنت ترمز

با فشار پا روی پدال ترمز، سیستم هیدرولیک ترمز به سمت لنت می‌رود و در انتهای مسیر، این لنت است که با چسبیدن به روتور ترمز، سرعت خودرو را کم یا آن را موقف می‌کند.

فرایند ترمز گرفتن به مرور زمان لنت‌های ترمز را از بین می‌برد. لنت ترمز یکی از مهم‌ترین موارد در فهرست تعویض لوازم مصرفی خودرو است. چرا که اگر لنت ترمز به درستی کار نکند باعث پیامدهای جبران ناپذیری می‌شود.

بازه زمانی تعویض لنت ترمز برای لنت‌های جلو تقریباً 20 تا 40 هزار کیلومتر و برای لنت‌های عقب حدود 60 تا 100 هزار کیلومتر است.

جا دارد که به این نکته توجه داشته باشید، اگر احساس کردید خودرو با گرفتن ترمز به درستی سرعت را کاهش نمی‌دهد، باید لنت‌ها را بررسی و تعویض کنید حتی اگر به این بازه زمانی گفته شده نرسیده باشد.


دیسک و صفحه کلاچ


تصویر دیسک و صفحه کلاچ خودرو

در خودره‌های دنده‌ای، سالم بودن دیسک و صفحه کلاچ در داشتن یک تجربه رانندگی خوب تأثیر گذار است.

دیسک و صفحه کلاچ به مرور زمان فرسوده می‌شود و پیش از اینکه از کار بیفتد، علائمی از خود نشان می‌دهد.

با توجه به نوع خودرو، میانگین بازه زمانی 60 تا 100 هزار کیلومتر برای تعویض دیسک و صفحه کلاچ در نظر گرفته شده است.


آب رادیاتور و ضدیخ


تصویر ریختن آب رادیاتور و ضدیخ خودرو

برای تعویض آب رادیاتور و ضدیخ، نیازی به زمان خاصی نیست، فقط لازم است تا به صورت مرتب سطح آب رادیاتور خودرو را چک کنید تا در صورت نیاز آن را پر کنید.

توصیه می‌شود سطح آب رادیاتور خودروهای قدیمی‌تر را حداقل هفته‌ای یکبار بررسی کنید.


گاز کولر


تصویر شارژ گاز کولر خودرو

گاز کولر هم مانند آب رادیاتور و ضدیخ، نیاز به دوره مشخصی برای تعویض ندارد، فقط هر زمان که احساس کردید که کولر خنکی لازم را ندارد، می‌توانید پس از انجام تست نشتی، گاز کولر را مجدد شارژ کنید.

اما به صورت تجربی، بین 2 تا 5 سال نیاز است که گاز کولر شارژ شود.


تیغه برف‌پاک‌کن


تصویر تیغه‌برف‌پاک‌کن خودرو

هر وقت دیدید که تیغه برف‌پاک‌کن کارایی همیشگی خود را ندارد و با هر بار حرکت سروصدا می‌کند و به جای تمیز کردن شیشه، باعث کثیف‌تر شدن آن می‌شود؛ نیاز است که تیغه را تعویض کنید.



سپاسگذاریم که تا پایان این مقاله همراه ما بودید و امید است که توانسته باشید، با مطالب گفته شده، در حفظ سلامت خودروی خود کوشا باشید.

اما این آخر راه نیست؛ در آینده مطالب تکمیلی به این مقاله اضافه خواهد شد، پس همچنان ما را همراهی کنید.