خودرو یکی از مهمترین سرمایههای هر فرد محسوب میشود و نگهداری از آن نقش مهمی در افزایش عمر مفید، کاهش هزینه تعمیرات و حفظ ایمنی سرنشینان دارد. بسیاری از مشکلات فنی خودروها به دلیل بیتوجهی به سرویسهای دروهای و نکات ساده نگهداری به وجود میآیند. با رعایت چند اصل کاربردی و انجام بررسیهای منظم، میتوانید از بروز خرابیهای ناگهانی جلوگیری و عملکرد خودرو را در بهترین حالت حفظ کنید.
در ادامه مقاله، با مهمترین نکات نگهداری از خودرو آشنا میشوید؛ که بتوانید خودروی خود را برای سالیان سال ایمن، کم هزینه و سالم نگهدارید.
برای حفظ عملکرد بینقص خودرو و جلوگیری از استهلاک زود هنگام، نیاز است که به صورت منظم به خودروی خود رسیدگی کنید.
نگهداری اصولی از خودرو نهتنها عمر مفید قطعات را افزایش میدهد، بلکه یک تجربه رانندگی ایمن و لذت بخش برای شما فراهم میآورد؛ اما اگر سرویسهای دورهای به موقع انجام نشود، ممکن است با خرابیهای ناگهانی و هزینههای سنگین مواجه شوید؛ اتفاقی که هیج مالک خودرویی خواهان آن نیست.
سرویس دورهای خودرو چیست؟
سرویس دورهای خودروهمان چکاپ دورهای خودرو است که سلامت خودرو را نشان میدهد و هر چند ماه یکبار این چکاپ باید توسط متخصصان انجام شود؛ تا تمام قطعات و بخشهای آن بررسی و سلامت آنها تضمین شود.
در سرویس دورهای مواردی که مورد بررسی قرار میگیرند شامل روغن موتور، فشار لاستیکها و بخشهای مختلف موتور میباشد.
اهمیت سرویس دورهای خودرو
سرویس دورهای خودرو یکی از مهمترین اقداماتی است که برای حفظ سلامت و عملکرد خودرو باید بهصورت منظم انجام شود. بسیاری از مشکلات فنی خودرو در مراحل اولیه قابل شناسایی و برطرف شدن هستند، اما بیتوجهی به بررسیهای دورهای میتواند باعث افزایش استهلاک قطعات و ایجاد هزینههای سنگین تعمیرات شود.
انجام منظم سرویسهای دورهای باعث میشود بخشهای مهم خودرو مانند موتور، گیربکس سیستم ترمز، سیستم خنککننده و قطعات مصرفی همیشه در شرایط مناسبی قرار داشته باشند. همچنین این کار به حفظ عملکرد خودرو، کاهش مصرف سوخت و افزایش ایمنی هنگام رانندگی کمک میکند.
یکی از مهمترین مزایای سرویس دورهای، پیشگیری از خرابیهای ناگهانی است. برای مثال، بررسی بهموقع سطح روغن موتور، وضعیت فیلترها، سلامت باتری و سیستم ترمز میتواند از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری کند. برای هر برند و مدل خودرو، برخی نکات نگهداری اهمیت بیشتری دارند؛ بهعنوان مثال در نگهداری خودروهای لاماری، توجه به سرویس موتور توربوشارژ و گیربکس اهمیت ویژهای دارد.
علاوهبر کاهش هزینههای تعمیرات، نگهداری منظم خودرو باعث حفظ ارزش آن در طول زمان نیز میشود.
خودروهایی که طبق برنامه سرویس شدهاند، معمولاً عملکرد بهتری دارند و هنگام فروش نیز اعتماد بیشتری برای خریداران ایجاد میکنند. به همین دلیل، رعایت برنامه سرویس دورهای توصیه شده توسط شرکت سازنده و توجه به شرایط استفاده از خودرو، یکی از بهترین راهها برای افزایش عمر مفید خودرو و تجربه رانندگی ایمنتر است.
زمان مناسب تعویض قطعات مصرفی
لوازم مصرفی خودرو، شامل قطعاتی است که به صورت دورهای نیازمند تعویض میباشند که تأثیر مستقیمی روی سلامت خودرو دارند و اگر به موقع تعویض نشوند باعث آسیب به قطعات دیگر میشود.
استفاده از فیلترهای با کیفیت، روغن موتورهای استاندارد و قطعات مصرفی اصل، باعث افزایش طول عمر مفید موتور و کاهش استهلاک کلی خودرو میشود.
انتخاب درست این قطعات، یک تجربه رانندگی نرم و مطمئن برای شما رقم میزند.
لوازم موتوری خودرو، موتور قلب تپنده هر خودرویی است. که دارای قطعاتی مانند تسمهها، سنسورها و اجزاء اصلی موتور است که باید کاملاً اصل و هماهنگ با مشخصات فنی خودرو باشد.
استفاده از لوازم موتوری باکیفیت، باعث بهبود راندمان، کاهش مصرف سوخت و افزایش طول عمر موتور خواهد شد.
روغن موتور
مهمترین لوازم مصرفی در خودرو، روغن موتور است.
روغن موتور نقش مهمی در روانکاری قطعات داخلی موتور، کاهش اصطکاک و کنترل دمای آن دارد. استفاده از روغن مناسب و تعویض بهموقع آن، از فرسودگی زودرس قطعات جلوگیری کرده و به حفظ عملکرد مطلوب موتور کمک میکند.
البته نگهداری از موتور خودرو تنها به تعویض روغن محدود نمیشود. مواردی مانند تعویض فیلتر روغن، بررسی سیستم خنککننده، استفاده از سوخت مناسب و انجام سرویسهای دورهای نیز در افزایش عمر موتور نقش مهمی دارند. اگر میخواهید با تمام نکات مراقبت از موتور آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم مقاله راهنمای جامع نگهداری از موتور خودرو را مطالعه کنید.
بازه تعویض روغن موتور برای ماشینهای مختلف ممکن است متفاوت باشد. اما به این مورد دقت داشته باشید که اگر پس از 6 ماه رانندگی، کارکرد خودرو به بازه مورد نظر برای تعویض نرسید؛ توصیه میشود که روغن موتور مورد بررسی قرار گیرد.
زمان تعویض روغن موتور برای انواع خودروها:
خودروهای داخلی قدیمی : بین 5 تا 7 هزار کیلومتر
خودروهای داخلی جدید : بین 5 تا 10 هزار کیلومتر
خودروهای خارجی جدید : 10 هزار کیلومتر یا بیشتر
روغن ترمز
با فشار دادن پدال ترمز، این روغن ترمز است که در سیستم هیدرولیک ترمز، فشار را به سمت لنتها میفرستد تا توقف یا کاهش سرعت رخ دهد. اگر روغن ترمز دچار مشکلی نشود، تا مدتها به کار خود ادامه میدهد.
زمان تعویض روغن ترمز
بازه تعویض روغن ترمز را حدود دو سال تعیین کردهاند. البته ناگفته نماند که نوع روغن، نحوه رانندگی و شرایط آب و هوا بر این بازه تأثیر میگذارد. پس به صورت تقریبی زمان تعویض روغن ترمز برای ماشینهای قدیمیتر بین 40 تا 50 هزار کیلومتر و برای ماشینهای جدیدتر حدود 60 هزار کیلومتر است.
روغن هیدرولیک
اگر فرمان خودروی شما سیستم هیدرولیک دارد، روغن هیدرولیک را هم باید به لیست لوازم مصرفی خودروی خود اضافه کنید.
با چرخاندن فرمان، روغن هیدرولیک است که فشار پمپ را به سمت چرخها منتقل میکند تا با فشار کمی بتوانید جهت چرخهای خودرو را تغییر دهید.
بازه زمانی تعویض روغن هیدرولیک به نوع خودرو و تکنولوژی سیستم هیدرولیک بستگی دارد و ممکن است برای برخی از خودروها چندین برابر خودروهای دیگر باشد. اما بازه تقریبی تعویض آن یکبار در سال است.
روغن گیربکس
یکی دیگر از لوازم مصرفی خودرو، روغن گیربکس است؛ که به عنوان روانکننده چرخ دندهها در گیربکس خودرو استفاده میشود. هم خودروهای دنده دستی و هم خودروهای اتوماتیک نیاز به تعویض روغن گیربکس دارند؛ اما زمان تعویض آنها در خودروهای مختلف، متفاوت است.
بازه زمانی تعویض روغن گیربکس
بازه زمانی تعویض روغن گیربکس برای خودروهای دنده دستی، حدود 70 تا 100 هزار کیلومتر و برای خودروهای اتوماتیک، بیشتر از 100 هزار کیلومتر است.
فیلتر هوا
فیلتر هوا قطعه سادهای است که هوای مورد نیاز سرسیلندر را پیش از ورود، از آلودگیها پاک میکند. عمر مفید فیلتر هوا در شرایط عادی میتواند تا یک سال هم باشد، اما در شرایط مختلف آب و هوایی، آلودگی هوا و گردوغبار توصیه میشود که هر یکبار یا دوباری که روغن موتور را تعویض میکنید، فیلتر هوا را نیز تعویض کنید.
فیلتر روغن
روغن موتور بدون فیلتر روغن کارایی خودش را تا حد زیادی از دست میدهد.
روغن موتور پس از گردش میان قطعات مختلف موتور نیاز به پاکسازی دارد. هر بار که روغن موتور در مسیرش میچرخد، یک دور از فیلتر روغن عبور میکند.
عمر مفید فیلتر روغن برای خودروهای قدیمی حدود 5 تا 10 هزار کیلومتر و برای خودروهای جدید بین 10 تا 20 هزار کیلومتر در نظر گرفته شده است.
فیلتر کابین
فیلتر اتاق یا فیلتر کابین، جلوی ورود گردوغبار را به داخل اتاق خودرو میگیرد. استفاده بیشتر از عمر مفید فیلتر کابین علاوه بر اختلال در سیستم تهویه و کاهش توان کولر، باعث ورود ذرات گردوغبار به داخل خودرو میشود؛ زمان ایدهآل برای تعویض فیلتر کابین سالی یکبار است، اما اگر در شهری با آلودگی هوا و یا گردوغبار زیاد زندگی میکنید، بهتر است قبل از زمان گفته شده، آن را تعویض کنید.
فیلتر بنزین
فیلتر بنزین که به آن صافی بنزین نیز میگویند، قطعهای است که در بخش ورودی بنزین به سمت موتور خودرو قرار میگیرد.
وظیفه فیلتر بنزین این است که به آلایندها و رسوبات بنزین اجازه ورود به موتور خودرو را ندهد و تعویض به موقع آن ضامن سلامت سیستم سوخترسانی خودرو است.
عمر مفید فیلترهای بنزین معمولاً حدود 10 تا 30 هزار کیلومتر مشخص شده است؛ اما همانطور که میدانید زمان تعویض قطعات خودرو همیشه تحت تأثیر عوامل خارجی مختلف قرار میگیرند.
شمع و وایرشمع
شمع و وایرشمع دوتا از قطعات اصلی موتور خودرو هستند. کار وایرشمع این است که جریان الکتریکی مورد نیاز را به شمع میرساند تا شمع باعث احتراق ترکیب سوخت و هوا در سیلندر شود.
خرابی شمعها یا وایرشمعها، راندمان کلی خودرو را تحت تأثیر قرار میدهد؛ بازه زمانی تعویض شمع، به کیفیت و نوع شمعی که استفاده میکنید بستگی دارد.
عمر مفید شمعها به صورت میانگین چیزی حدود 50 تا 100 هزار کیلومتر است.
وایر شمع، معمولاً نسبت به شمعها عمر طولانیتری دارد، اما توصیه میشود که همراه با تعویض شمعها، وایرشمع نیز تعویض شود.
تسمهتایم
تسمهتایم یکی از حیاتیترین اجزای موتور خودرو است و حال برای پیشگیری از خرابی بیموقع و هزینههای اضافی، بهتر است که در زمان مناسب آن را تعویض کنید؛ زمان تعویض دورهای تسمهتایم به میزان کارکرد خودرو بستگی دارد.
عمر مفید تسمهتایم با توجه به کیفیت آن، چیزی بین 3 تا 5 سال است. بهترین زمان تعویض آن بدون شک بازهای است که در دفترچه راهنمای خودرو ذکر شده است اما به صورت میانگین زمان تعویض تسمهتایم برای خودروهای داخلی حدود 60 هزار کیلومتر و برای خودروهای خارجی به بالای 100 هزار کیلومتر هم میرسد.
واشر سرسیلندر
وظیفه واشر سرسیلندر این است که جلوی خروج محتویات سیلندر به بیرون را بگیرد و بالعکس. واشر سرسیلندر در برخی خودروها جزء قطعات مصرفی محسوب نمیشود و همچنین بازه زمانی مشخصی برای تعویض آن در نظر گرفته نشده است؛ اما برخی از خودروها، از خانواده پژو در کشور ما، نیاز به تعویض دورهای واشر سرسیلندر دارند. این بازه زمانی معمولاً حدود 80 تا 100 هزار کیلومتر است.
استپرموتور
وظیفه استپرموتور، ثابت نگهداشتن دور موتور در مواقعی که خودرو در حال درجا کارکردن و یا زمانی که فشاری روی پدال گاز وارد نمیشود، است.
استپرموتور فرسوده یا خراب نمیتواند دور آرام موتور را تنظیم کند، در نتیجه با بالا رفتن و پایین آمدن خودبهخودی دور موتور مواجه میشویم.
بازه زمانی تعویض استپرموتور به طور میانگین حدود 50 هزار کیلومتر است؛ اما در بسیاری از مواقع بدون مشکل تا مدتها بعد از این زمان گفته شده هم کار میکند.
اگر فکر میکنید که استپرموتور خودروی شما نیاز به تعویض دارد، پیش از تعویض یکبار آن را تمیز کنید.
سنسور اکسیژن
کار سنسور اکسیژن، اندازهگیری میزان اکسیژن موجود در خروجی موتور به سمت اگزوز است. سنسور اکسیژن به دلیل عمر بالایی که دارد جزء لوازم مصرفی محسوب نمیشود؛ علاوهبراین، در بیشتر خودروها در صورت خراب شدن سنسور اکسیژن، خودرو به شما اخطار میدهد. اما برای اطمینان بیشتر بهتر است که سنسور اکسیژن را هر 50 هزار کیلومتر یکبار مورد بررسی قرار دهید.
باتری
عملکرد ماشین شما کاملاً به سلامت باتری خودرو وابسته است. نگهداری از باتری و بررسی سلامت آن برای رانندگی به خصوص در مسافرتهای طولانی اهمیت زیادی دارد.
عمر باتری خودرو با توجه به عوامل مختلفی مثل کیفیت ساخت، نوع باتری، وضعیت دینام و سیستم سیمکشی خودرو میتواند کم و زیاد شود.
به طور میانگین عمر مفید باتری خودروهای سواری بین 1 تا 3 سال است.
تسمه دینام
دینام با حرکت ماشین شروع به شارژ باتری و برقرسانی مستقیم به بعضی از قطعات خودرو میکند. تسمه دینام با چرخش میل لنگ میچرخد و دینام را فعال میکند.
زمان دقیقی برای تعویض تسمه دینام وجود ندارد و عمر آن بسته به جنس تسمه، شرایط آب و هوای و میزان گرمای موتور تغییر میکند. به طور کلی توصیه میشود هر 30 هزار کیلومتر، سلامت تسمه دینام را بررسی کنید.
وجود پارگی، ترک و یا خودرگی روی تسمه دینام نشاندهنده این است که عمر تسمه دینام رو به پایان است و باید تعویض شود.
لاستیک
بیشتر رانندگان با نگاه کردن به ظاهر لاستیک، سلامتی آن را بررسی میکنند، اما باید به این نکته توجه داشته باشید که حتی اگر لاستیک خودرو هنوز هم آج دارد و در ظاهر سالم است، باید بعد از حدود 90 هزار کیلومتر یا سه سال رانندگی تعویض شوند؛ چون ممکن است که لاستیک در ظاهر سالم باشد اما بافت آن مستعد پارگی و ترکیدن باشد.
پس به طور میانگین میتوان گفت که لاستیکها را بین 60 تا 100 هزار کیلومتر تعویض کنید. این بازه زمانی گفته شده بسته به کیفیت لاستیک، نحوه رانندگی و آب و هوا متغییر است.
لنت ترمز
با فشار پا روی پدال ترمز، سیستم هیدرولیک ترمز به سمت لنت میرود و در انتهای مسیر، این لنت است که با چسبیدن به روتور ترمز، سرعت خودرو را کم یا آن را موقف میکند.
فرایند ترمز گرفتن به مرور زمان لنتهای ترمز را از بین میبرد. لنت ترمز یکی از مهمترین موارد در فهرست تعویض لوازم مصرفی خودرو است. چرا که اگر لنت ترمز به درستی کار نکند باعث پیامدهای جبران ناپذیری میشود.
بازه زمانی تعویض لنت ترمز برای لنتهای جلو تقریباً 20 تا 40 هزار کیلومتر و برای لنتهای عقب حدود 60 تا 100 هزار کیلومتر است.
جا دارد که به این نکته توجه داشته باشید، اگر احساس کردید خودرو با گرفتن ترمز به درستی سرعت را کاهش نمیدهد، باید لنتها را بررسی و تعویض کنید حتی اگر به بازه زمانی گفته شده نرسیده باشد.
دیسک و صفحه کلاچ
در خودرههای دندهای، سالم بودن دیسک و صفحه کلاچ در داشتن یک تجربه رانندگی خوب تأثیر گذار است.
دیسک و صفحه کلاچ به مرور زمان فرسوده میشود و پیش از اینکه از کار بیفتد، علائمی از خود نشان میدهد.
با توجه به نوع خودرو، میانگین بازه زمانی 60 تا 100 هزار کیلومتر برای تعویض دیسک و صفحه کلاچ در نظر گرفته شده است.
آب رادیاتور و ضدیخ
برای تعویض آب رادیاتور و ضدیخ، نیازی به زمان خاصی نیست، فقط لازم است تا به صورت مرتب سطح آب رادیاتور خودرو را چک کنید تا در صورت نیاز آن را پر کنید.
توصیه میشود سطح آب رادیاتور خودروهای قدیمیتر را حداقل هفتهای یکبار بررسی کنید.
گاز کولر
گاز کولر هم مانند آب رادیاتور و ضدیخ، نیاز به دوره مشخصی برای تعویض ندارد، فقط هر زمان که احساس کردید که کولر خنکی لازم را ندارد، میتوانید پس از انجام تست نشتی، گاز کولر را مجدد شارژ کنید.
نگهداری از کولر خودرو؛ یکی از مهمترین بخشهای سرویس خودرو
سیستم تهویه و کولر خودرو نقش مهمی در راحتی سرنشینان و عملکرد صحیح خودرو، بهویژه در روزهای گرم سال دارد. بسیاری از رانندگان تنها زمانی به کولر خودرو توجه میکنند که قدرت خنککنندگی آن کاهش پیدا کرده یا بوی نامطبوعی از دریچههای تهویه خارج میشود، در حالی که با انجام سرویسهای دورهای، تعویض بهموقع فیلتر کابین و بررسی سلامت کمپرسور میتوان از بسیاری از خرابیهای پرهزینه جلوگیری کرد.
از آنجا که نگهداری از کولر خودرو موضوعی تخصصی است، پیشنهاد میکنیم برای آشنایی کامل با زمان سرویس کولر، روشهای افزایش عمر کمپرسور، علائم خرابی، نحوه شارژ گاز مبرد و مهمترین نکات نگهداری، مقاله «نگهداری از کولر خودرو» را مطالعه کنید.
تیغه برفپاککن
هر وقت دیدید که تیغه برفپاککن کارایی همیشگی خود را ندارد و با هر بار حرکت سروصدا میکند و به جای تمیز کردن شیشه، باعث کثیفتر شدن آن میشود؛ نیاز است که تیغه را تعویض کنید.
سوالات متداول درباره نگهداری از خودرو
هر چند وقت یکبار خودرو را سرویس کنیم؟
زمان سرویس خودرو به عواملی مانند مدل خودرو، میزان کارکرد، شرایط رانندگی و توصیه شرکت سازنده بستگی دارد. با این حال، بررسی دورهای بخشهایی مانند روغن موتور، فیلترها، سیستم ترمز، لاستیکها و مایعات خودرو باید بهصورت منظم انجام شود تا از ایجاد مشکلات جدی جلوگیری شود.
آیا تعویض بهموقع روغن موتور اهمیت دارد؟
بله. روغن موتور یکی از مهمترین عوامل در سلامت موتور خودرو است. روغن مناسب باعث کاهش اصطکاک قطعات داخلی، کنترل دمای موتور و افزایش عمر قطعات میشود. تأخیر در تعویض روغن میتواند باعث افزایش استهلاک موتور و هزینههای تعمیرات شود.
چه زمانی باید فیلترهای خودرو را تعویض کنیم؟
زمان تعویض فیلترها به نوع فیلتر و شرایط استفاده از خودرو بستگی دارد. فیلتر روغن معمولاً همراه با روغن موتور تعویض میشود، اما فیلتر هوا و فیلتر کابین باید با توجه به میزان آلودگی محیط و شرایط رانندگی بررسی و در صورت نیاز تعویض شوند.
چگونه متوجه شویم خودرو نیاز به تعمیر دارد؟
برخی نشانهها مانند صداهای غیرعادی، کاهش قدرت موتور، افزایش مصرف سوخت، لرزش خودرو، روشن شدن چراغهای هشدار و تغییر در عملکرد ترمزها میتوانند نشاندهنده وجود مشکل باشند. بررسی سریع این علائم میتواند از خرابیهای بزرگتر جلوگیری کند.
آیا رانندگی صحیح روی عمر خودرو تأثیر دارد؟
بله. نحوه رانندگی تأثیر مستقیمی بر میزان استهلاک خودرو دارد. شتابگیریهای شدید، ترمزهای ناگهانی، رانندگی با موتور سرد و بیتوجهی به سرویسهای دورهای میتوانند باعث کاهش عمر قطعات خودرو شوند.
چگونه میتوان عمر باتری خودرو را افزایش داد؟
بررسی وضعیت باتری، تمیز نگهداشتن اتصالات، جلوگیری از روشن ماندن تجهیزات برقی هنگام خاموش بودن خودرو و استفاده منظم از خودرو میتواند به افزایش عمر باتری کمک کند.
آیا نگهداری منظم خودرو باعث کاهش هزینهها میشود؟
بله. انجام سرویسهای دورهای باعث میشود مشکلات خودرو در مراحل اولیه شناسایی شوند. پیشگیری از خرابیهای بزرگ معمولاً هزینه بسیار کمتری نسبت به تعمیر قطعات آسیبدیده دارد.
خدمات پس از فروش خودرو
نگهداری صحیح خودرو علاوهبر بررسیهای دورهای توسط مالک، نیازمند انجام سرویسها و بررسیهای تخصصی توسط کارشناسان مجرب است. استفاده از تجهیزات مناسب، قطعات استاندارد و انجام سرویسهای دورهای اصولی میتواند به افزایش طول عمر خودرو و حفظ عملکرد بخشهای مختلف آن کمک کند.
برای دریافت خدمات تخصصی، سرویس دورهای و بررسی فنی خودرو میتوانید به صفحه خدمات پس از فروش مراجعه کنید.
نتیجهگیری
نگهداری صحیح از خودرو یکی از مهمترین عوامل در افزایش طول عمر قطعات، کاهش هزینههای تعمیرات و حفظ ایمنی هنگام رانندگی است. بسیاری از مشکلات فنی خودرو در صورت بررسی و رسیدگی بهموقع، بهراحتی قابل پیشگیری هستند و میتوان از خرابیهای پر هزینه جلوگیری کرد.
تعویض منظم روغن موتور و فیلترها، بررسی سیستم ترمز، توجه به وضعیت لاستیکها، کنترل مایعات خودرو و انجام سرویسهای دورهای، مهمترین اقداماتی هستند که هر مالک خودرو باید به آنها توجه داشته باشد.
با رعایت اصول نگهداری و پیروی از توصیههای شرکت سازنده، میتوان عملکرد خودرو را در شرایط مطلوب حفظ کرد، ایمنی رانندگی را افزایش داد و از هزینههای اضافی در آینده جلوگیری کرد.
دیدگاه خود را بنویسید